Po czterech latach konfliktu w Europie wiele osób zastanawia się, czy Unia Europejska faktycznie jest zjednoczona i skutecznie radzi sobie z nałożonymi sankcjami. Słyszymy o kolejnych pakietach, negocjacjach i sporach, które budzą niepewność. Czy te działania przynoszą oczekiwane rezultaty, czy raczej pogłębiają podziały? W moim gabinecie jako dziennikarza specjalizującego się w tematach międzynarodowych, od dłuższego czasu obserwuję te procesy i mam wrażenie, że warto przyjrzeć się im bliżej.
Sankcje UE: Czy wystarczyło 20 paczek?
Europos Parlamento narys Petras Auštrevičius nie kryje rozczarowania tempem działań Unii. „Całe te cztery lata Unia Europejska szła utykając, musimy to przyznać. Nie potrzeba było 20 pakietów sankcji – można było rozwiązać to szybciej, gdyby podjęto zdecydowane działania z pełnym zaangażowaniem” – mówi. Jego zdaniem, pięć do siedmiu pakietów wdrożonych sprawniej, rozwiązałoby problemy szybciej. Dlaczego tak się nie stało?
Opór i dodatkowe warunki
Okazuje się, że pojedyncze państwa członkowskie lub ich grupy aktywnie działały na rzecz spowolnienia tworzenia jednolitej polityki europejskiej wobec Ukrainy, stawiając dodatkowe warunki. To właśnie te wewnętrzne bariery i chęć zminimalizowania ryzyka eskalacji sprawiły, że decyzje zapadały wolniej, a sankcje nie uderzyły w Rosję z pełną siłą od razu.
Brak wspólnego postrzegania zagrożenia
Co zaskakujące, nawet po czterech latach wojny, w Unii Europejskiej nadal brakuje jednolitego postrzegania zagrożeń. Jak zauważa Auštrevičius, chociaż wojna na Ukrainie jest oficjalnie nazywana zagrożeniem dla bezpieczeństwa Europy, niektóre państwa nadal próbują to kwestionować. Ta fundamentalna rozbieżność w ocenie sytuacji utrudnia tworzenie spójnej i skutecznej strategii.
Ocena skuteczności sankcji: mieszane wyniki
Europos Parlamento narys Aurelijus Veryga zwraca uwagę, że oceny wpływu sankcji pozostają niejednoznaczne. „Rosja w tym czasie zdołała się do wielu rzeczy przystosować, co jest naturalne” – przyznaje. Jego zdaniem, sankcje byłyby znacznie skuteczniejsze, gdyby zostały wprowadzone od razu w maksymalnym zakresie.
Veryga podkreśla, że teraz pojawia się odwaga do takich działań jak zatrzymywanie „szarej floty” czy przejmowanie statków, ale podkreśla, że to efekt strachu przed eskalacją wiele lat temu spowodował opóźnienie. „Pamiętajmy, jaka była dynamika: było dużo strachu przed eskalacją sytuacji” – stwierdza.
Pieniądze z Rosji: kwestia sprawiedliwości, nie tylko ekonomii
Jeśli chodzi o wykorzystanie zamrożonych rosyjskich funduszy, Veryga uważa, że nie jest to przede wszystkim kwestia ekonomicznego nacisku, ale sprawiedliwości. „Nie sądzę, żeby wykorzystanie zamrożonych środków było dla Rosji najbardziej bolesne. Byłoby to raczej kwestia sprawiedliwości – zapłaciłby ten, kto wszystko zepsuł” – mówi.
Potrzebna polityczna odwaga
Według Verygi, kluczowe jest teraz posiadanie politycznej odwagi i determinacji do działania. „Moim zdaniem, teraz po prostu potrzeba tej odwagi, która powoli zaczyna wychodzić na jaw: widzimy, że Ameryka, Francja, czy ktoś inny zaczyna realnie zatrzymywać szarą flotę lub statki. Tego bardzo brakowało od samego początku” – podkreśla polityk.
Nie spieszmy się z normalizacją
Petras Auštrevičius ostrzega przed zbyt wczesnym mówieniem o normalizacji stosunków z Rosją. „Jak tylko rozległy się pierwsze dzwony możliwego pokoju, od razu pojawiły się różne interpretacje: że być może wystarczy, że z sankcjami trzeba «ostrożniej», że Europa musi być mądra i przebiegła, dostosowując się do nowej sytuacji” – mówi. Jego zdaniem, taki pogląd może być niebezpieczny dla samej Europy.
„Jeśli Europa będzie próbowała powrócić do czasów rzekomego partnerstwa, widzę ogromne zagrożenie, że znów będziemy podzieleni, kierowani jakimś mistycznym interesem ekonomicznym” – przestrzega Auštrevičius.
Wspólne interesy ponad podziały
Aurelijus Veryga dodaje, że decyzje nie powinny jeszcze bardziej dzielić Wspólnoty. „Nie sądzę, żeby największym problemem Unii Europejskiej była właśnie jednomyślność. Wręcz przeciwnie, wydaje mi się, że mamy różne opinie i prawdopodobnie musimy ocenić, co tak naprawdę nie podzieli Europy” – mówi, odnosząc się do dyskusji nad mechanizmem podejmowania decyzji.
Uważa, że ważne jest szukanie porozumienia z państwami członkowskimi stawiającymi dodatkowe pytania, np. dotyczące rolnictwa czy tempa rozwoju. „Nie odrzucać ich, nie próbować mówić, że «wy nie rozumiecie», ale próbować znaleźć porozumienie” – apeluje Veryga.
Europa musi zmienić sposób myślenia o bezpieczeństwie
Podsumowując dyskusję, Petras Auštrevičius podkreśla, że Europa musi fundamentalnie zmienić swoje podejście do bezpieczeństwa. „Europa musi przestać marzyć, że żyjemy w świecie nieustannie idącym ku lepszemu. Czasami za ten świat trzeba walczyć – i walczyć innymi metodami, a nie tylko słowami” – konkluduje eurodeputowany.
A co Ty o tym sądzisz? Czy obecna polityka UE wobec Rosji jest wystarczająco stanowcza? Podziel się swoją opinią w komentarzach!
