Czy zauważyliście, że świat staje się coraz bardziej burzliwy, a niektóre wydarzenia w polityce wywołują falę komentarzy w Europie, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych zdają się być zamiatane pod dywan? To nie przypadek. Profesor Michael Johnston z Uniwersytetu Colgate, ekspert od korupcji, rzuca światło na to, jak amerykańska kultura polityczna, mocno związana z osobowością Donalda Trumpa, wpływa nie tylko na USA, ale i na cały świat. To, co dzieje się za oceanem, może mieć konsekwencje dla nas wszystkich.
Polityczna Kultura: Wielkie Różnice między USA a Europą
Gdy w Europie skandal z Jeffreyem Epsteinem pociągnął za sobą wielu polityków i prominentnych działaczy, w USA reakcja była znacznie stonowana. Dlaczego tak się dzieje? Profesor Johnston wskazuje na kilka kluczowych czynników, które kształtują ten diametralnie różny odbiór.
Trump jako Katalizator Zmian
Jednym z głównych powodów, dla którego negatywne konsekwencje kontaktów z Epsteinem są mniej widoczne w USA, jest olbrzymi wpływ Donalda Trumpa. Wielu bardziej doświadczonych polityków i liderów biznesu obawia się jego reakcji, co prowadzi do pewnego rodzaju milczenia i unikania trudnych tematów. Profesor Johnston sugeruje, że podobne problemy mogą istnieć, ale są po prostu ukrywane.
Co więcej, dla zwolenników ruchu MAGA („Make America Great Again”), nieodpowiednie zachowania wobec kobiet nie są problemem, a wręcz przeciwnie – traktowane są jako cecha charakterystyczna, element powrotu do „starego porządku”. To głęboko niepokojące zjawisko, które można interpretować jako próbę „postawienia kobiet na ich miejscu”.
Jak Trump Zmienił Amerykańską Politykę?
Przyjście Trumpa do władzy i jego elektorat przyniosły znaczące zmiany w amerykańskiej kulturze politycznej. To nie tylko seksizm i rasizm, ale także pokusa znalezienia „silnego męskiego przywódcy”, który obiecuje szybkie rozwiązania nostalgicznych wyobrażeń o przeszłości. Trump potrafi wskazać winnych problemów i oferuje emocjonalnie atrakcyjne obietnice, jednocześnie prowadząc politykę, która może szkodzić obywatelom.
Jak zauważył Walter Bagehot wieki temu, większość ludzi reaguje na politykę przez pryzmat emocji i osobowości, a nie przez spójny system idei. Trump wykorzystuje tę ludzką skłonność, oferując „emocjonalne zabawki”, które odwracają uwagę od faktycznych, często niekorzystnych działań.
System Parlamentarny a Polityka Amerykańska
Profesor Johnston wyjaśnia, że w systemach parlamentarnych w Europie partie często działają jak jedna drużyna. W USA natomiast kluczową rolę odgrywają potężne figury polityczne budujące własne koalicje, co sprzyja reakcjom emocjonalnym i skupieniu na osobowościach.
Słaby system partii w USA, oparty na zmieniającej się lojalności elit i silnie ukierunkowany na jednostki, tworzy zupełnie inny świat polityczny niż w Europie. W Europie często istnieje silniejsze poczucie wspólnoty narodowej, które nadaje strukturę i ciągłość procesom politycznym. W USA brakuje tego poczucia, a polityka często sprowadza się do rywalizacji między różnymi grupami o własne korzyści.
Kultura Odpowiedzialności: Gdzie Jest Różnica?
Kultura odpowiedzialności w USA i Europie różni się znacząco. W Europie, mimo wszystko, istnieje silniejsze poczucie „narodu”, które wykracza poza granice państwa. W USA, jak mówi profesor, mamy do czynienia z czymś, co można nazwać „wyścigiem samochodowych kolizji”, czyli walką między grupami o przewagę. Przeważa bardziej egoistyczna kultura polityczna, w której Amerykanie generalnie powiedzieliby, że zrobią coś kosztem innej grupy, jeśli mogą na tym skorzystać.
Jak Poprawić Sytuację w USA?
Odpowiedź na to pytanie jest skomplikowana. Z jednej strony, rosnące nierówności ekonomiczne przyczyniają się do obecnych problemów. Z drugiej strony, amerykańska konstytucja jest trudna do zmiany, co ogranicza elastyczność systemu. Polaryzacja polityczna jest tak silna, jakiej nie widziano od połowy XIX wieku.
Jednak kluczowe wydaje się przywództwo – przywództwo z szerszą perspektywą dobra ludzi i kraju. To niekoniecznie oznacza bezstronność, ale raczej zrozumienie, co jest dobre dla społeczeństwa. Brak takiego przywództwa, podobnie jak w przypadku byłej Jugosławii, może prowadzić do podsycania urazów i nienawiści.
Trump, zamiast tworzyć transformację, potrafi tylko „spalić wszystko” i podsycać niechęć innych. To nie jest przepis na rządzenie ani na budowanie narodu.
Przyszłość Amerykańskiej Polityki i Jej Wpływ na Świat
Jeśli USA nie znajdą lepszych liderów, a ludzie będą nadal tolerować obecną politykę i kulturę, przyszłość rysuje się ponuro. Tendencje ekonomiczne wskazują na dalszy wzrost nierówności, polaryzacji i pogarszanie się jakości życia. Publiczne życie staje się „brzydsze” i „mniej dojrzałe”.
Konsekwencje tego są globalne. Destrukcja amerykańskich agencji, takich jak USAID, wycofanie się z walki ze zmianami klimatu, czy sabotaż ukraińskich wysiłków obronnych to tylko niektóre przykłady. USA, które przez długi czas odgrywały rolę lidera, teraz podważa swoje własne wpływy i możliwości, co tworzy próżnię w globalnym porządku.
Jednocześnie pojawiają się nowe sojusze, np. między Kanadą a UE, w samej UE czy w Afryce. Jednak proces formowania się nowego ładu międzynarodowego potrwa długo. W międzyczasie, działania takie jak „romans” Trumpa z Putinem mogą wyrządzić ogromne szkody.
Profesor Johnston wprowadza pojęcie „oficjalnych magnatów”, opisując sytuację, w której przywódcy i ich rodziny wykorzystują swoje stanowiska do osobistych korzyści, niszcząc jednocześnie funkcje przywódcze. Inni aktorzy na arenie międzynarodowej obserwują te procesy i widzą w nich okazję.
„Kiedy USA kichają, wiele krajów na świecie łapie zapalenie płuc” – podsumowuje profesor. To, co dzieje się w Stanach Zjednoczonych, jest wyolbrzymiane globalnie, a w ostatnich latach niestety głównie w negatywnym świetle.
A jakie jest Twoje zdanie na temat wpływu amerykańskiej polityki na resztę świata? Podziel się swoimi przemyśleniami w komentarzach!
